ZBRUSH TIẾNG VIỆT
Phan Xuân Hòa


Mar 6


Những thập niên cuối thế kỷ XX, loại hình nghệ thuật sắp đặt (installation) và truyền thông đa phương tiện (communication) đã mang lại cho đời sống nghệ thuật những quan niệm và phương thức biểu hiện mới. Nó tác động mạnh mẽ đến một số lĩnh vực thiết kế kiến trúc không gian, đặc biệt là không gian triển lãm thương mại hiện đại. Triển lãm không đơn thuần là nơi giới thiệu trưng bày sản phẩm, mà nó thực sự là một không gian văn hóa nghệ thuật; nơi mà người xem chiêm ngưỡng, hòa mình, cảm nhận với không gian trưng bày để khám phá những thành tựu mới. Ở Việt Nam, có nhiều bài viết và nghiên cứu phê bình về nghệ thuật sắp đặt, nhưng đến nay chưa có nhìn nhận nào về sự ảnh hưởng các loại hình nghệ thuật đương đại trên trong không gian triển lãm thương mại hiện đại trên thế giới. Đó chính là mục đích của bài viết với mong muốn đưa vấn đề tổ chức thiết kế không gian triển lãm của Việt Nam tiệm cận với công nghệ và xu hướng triển lãm hiện đại trên thế giới.

24.1 24.2 24.3 24.4

 Triển lãm thiết kế đồ nội thất tại Milan - Italia (Milan Furniture Fair) được tổ chức vào tháng 4 hàng năm là một trong những loại hình triển lãm thương mại lớn nhất và uy tín trong lĩnh vực thiết kế hiện nay. Triển lãm giới thiệu các sản phẩm mới nhất trong lĩnh vực đồ nội thất và thiết kế từ các quốc gia trên thế giới. Nó được coi là một địa điểm hàng đầu cho việc hiển thị các sản phẩm mới của nhà thiết kế. Các đợt triển lãm hàng năm thường được gọi là "Salone”, "Milano Salone” hay "Tuần lễ thiết kế Milan” (Milan Design Week). Triển lãm được tham gia với hơn 2.500 công ty, 700 nhà thiết kế và trung bình khoảng 270.000 lượt người tham dự từ hơn 150 quốc gia trên thế giới. Triển lãm được tổ chức và điều hành bởi Cosmit Spa - Công ty triển lãm thương mại, thành viên của ICSID (Hội đồng Quốc tế của xã hội kiểu dáng công nghiệp) và ADI (Hiệp hội Thiết kế công nghiệp). 

Nghệ thuật sắp đặt coi ý tưởng là quan trọng hàng đầu, nghệ thuật cần phải đặt vào môi trường sống, hình thành nên một không gian nghệ thuật tổng hợp và sinh động. Các yếu tố tạo hình, âm thanh, ánh sáng, yếu tố dàn dựng… lôi cuốn người xem trở thành yếu tố tham dự, thưởng thức. Đối với không gian lớn của triển lãm, yếu tố sắp đặt - dàn dựng còn được thể hiện mạnh mẽ nhờ sự trợ giúp của sự điều chỉnh cường độ ánh sáng của từng vùng trưng bày. 

Triển lãm "Milan Furniture Fair” được tổ chức trên một không gian mặt bằng rộng gần 230.000m² không sử dụng vách ngăn - gây một cảm giác thóang rộng, chóang ngợp bởi số lượng sản phẩm và sự tinh tế của các thiết kế đối với người xem ngay từ cảm giác đầu tiên tiếp cận. Các mẫu vật được sắp xếp một cách ngẫu nhiên trên các bàn trắng đa dạng kích cỡ và chiều cao. Người xem trong không gian trưng bày chiêm ngưỡng và tự tìm hiểu khám phá các mẫu vật không theo một nội dung hay quy trình tham quan nhất định có sẵn. Có nơi trưng bày tập hợp vô số các đĩa bát gốm, thủy tinh, kim loại cùng kích cỡ; lẫn với những mẫu ghế gỗ… Trong sự hỗn tạp này dường như nhóm thiết kế trưng bày chú ý tới sự phân bổ màu trong một không gian rộng. Các hiện vật màu đỏ, màu gỗ tự nhiên được phân rải khắp gian trưng bày như những điểm hút thị giác. Màu gỗ tự nhiên, màu đỏ của vật liệu sơn, thủy tinh, kim loại… làm những điểm nhấn màu cho không gian trưng bày.

24.5 24.6

Cũng trong cuộc triển lãm này, trong phần giới thiệu các thiết kế tạo dáng máy chiếu, máy phóng hình (multimedia projector), thiết bị và ổ cắm điện được trưng bày như một không gian của nghệ thuật sắp đặt thực thụ. Các đồ vật trưng bày hỗ trợ như: hệ thống bục, kệ, bàn, ghế… được cắt phá không nguyên hình, bố trí lắp đặt tự do trên khắp mặt sàn tạo tương phản với sản phẩm chính. Các máy chiếu liên tục hoạt động với các đoạn ảnh, video trừu tượng và âm thanh vừa độ. Toàn bộ khung hình có thể thấy các vệt màu đỏ - đen - trắng được sắp đặt có chủ ý trong việc bố cục màu, bố cục khối trong không gian trưng bày. Hệ thống ổ cắm điện được thiết kế tạo dáng thông qua kết cấu nối tiếp, có thể đa dạng lắp ghép nhau và sử dụng với mọi địa hình: trên tường, cửa sổ, ghế, bàn… chúng được sử dụng không chỉ đem lại công năng thuần túy mà còn đem lại thẩm mỹ với tư cách là một đồ vật trang trí trong nhà. Các vệt màu tạo bởi hàng loạt ổ cắm điện trên đa dạng trong cách tạo hình, lúc thì ở dạng các diện to với độ uốn vừa và mềm mại, lúc thì ở dạng nét nhỏ với dày đặc các đường cong lượn tự nhiên tạo bởi các dây điện màu trắng và đỏ. Các hình thức trên chuyển động đa dạng trong không gian trưng bày, len lỏi xuyên qua các hiện vật tạo thành sự liên kết và đa dạng trong bố cục. Hình thức trưng bày trên thường thấy ở các triển lãm thiết kế tạo dáng mẫu sản phẩm, thiết kế ý tưởng (conception design), thời trang, hàng thủ công mỹ nghệ, đồ chơi trẻ em… Trong những trường hợp này, các yếu tố tâm lý của người xem được tính toán và cân nhắc kỹ lưỡng để trở thành nhân tố tham dự, tương tác với không gian trưng bày.

Phần trưng bày của "Quinze & Milan” năm 2007 được giới thiệu mang đầy ngẫu hứng của những nhà thiết kế năng động và sáng tạo. Toàn bộ sản phẩm được trưng bày trên nền với không gian mang đậm chất đồ họa: dày đặc các bản vẽ, ý tưởng và phác thảo - cho người xem cảm nhận môi trường thiết kế của Quinze hết sức phong phú và đa dạng. Các sản phẩm được sắp xếp theo từng chủ đề nội dung một cách logic, các mẫu ghế được sắp đặt trên vách đai trưng bày; các mẫu kệ và ghế nghỉ được bày đặt một cách ngẫu hứng trên sàn nhà, phần nền đồ họa bao trùm toàn bộ không gian trưng bày cho người xem một cảm giác không gian trải tràn vô tận, người xem vừa chiêm ngưỡng những thiết kế mới vừa tương tác với sản phẩm trưng bày thông qua các bản vẽ và thuyết trình. Tại trung tâm gian trưng bày, phần khối biểu tượng với ánh sáng xanh như một tuyên ngôn về thiết kế và thẩm mỹ của Quinze giới thiệu với công chúng trong năm 2007.

24.7 24.8

 Cũng trong triển lãm này Moroso trình bày hết sức ấn tượng. Sự đối lập và tương phản về hình khối được thiết lập bởi hai không gian chính và trần chiếu sáng và sản phẩm trưng bày trên một sàn nền trắng. Các khu vực cho đồ sofa, ghế đơn, ghế bộ được sắp đặt và tạo thành những phân khu chức năng trưng bày rõ rệt. Có những khu trưng bày các ghế thương hiệu của Moroso được trưng bày đơn lẻ, có những khu vực xếp thành hành lối ngay ngắn, có những khu lại được sắp đặt dày đặc và thậm chí chen nhau, nhưng nổi bật vẫn là sắc màu mạnh, chói lọi của sản phẩm Moroso. Các điểm nhấn màu cam, màu vàng, màu xanh dương, màu nâu được chọn lọc kỹ càng về vị trí và sắc độ màu trong tổng thể không gian trưng bày, chúng tạo ra những điểm nhấn trong một không gian màu trung tính tạo nên sự hấp dẫn, lịch lãm, sang trọng trong cách bài trí và tuyên ngôn trong vẻ đẹp thanh thóat, tao nhã của Moroso. Khác với cách trưng bày của Quinze trên bề mặt đai vách triển lãm một cách tuần tự, Moroso sắp đặt hàng loạt mẫu ghế thương hiệu của mình trên hệ thống vách được đan bằng sợi tổng hợp màu trắng. Các ghế màu xanh lá, màu cam, màu xanh dương, màu trắng, màu tím, màu đen… đan xen nhau lúc ẩn lúc hiện trên nền các tấm sợi đan cao 4m làm cho không gian trưng bày đa dạng và ấn tượng. 

Đến năm 2012, "Milan Furniture Fair” được trình bày hết sức đa dạng đối với các sản phẩm thiết kế, bên cạnh các thủ pháp đồ họa không gian, yếu tố nghệ thuật sắp đặt được sử dụng hết sức linh hoạt và khéo léo trong phương pháp trưng bày sản phẩm. Những lối sắp đặt gây tương phản về hình khối, về chất liệu, về màu sắc… càng làm "Milan Furniture Fair” ngày càng hấp dẫn trong lĩnh vực thiết kế và trưng bày triển lãm. Những chiếc ghế đơn lẻ thực sự đã chiếm lĩnh không gian chiều sâu và bề rộng. Hàng chục chiếc ghế cùng mẫu được sắp xếp hàng lối một cách lặp lại đều đặn, trái lại sắc màu của chúng như nhảy múa, phô trương ưu thế khả năng đa dạng màu vật liệu. Trong tổng thể sắp đặt, nhà thiết kế chú ý đến những sắc màu nổi bật của bố cục trưng bày. Các ghế màu cam, đỏ, xanh lá… được sắp đặt có chủ ý bên cạnh các ghế màu trung tính, tạo cho không gian trưng bày như một bức tranh sắp đặt hoàn hảo về tạo hình cũng như màu sắc của bố cục. Bên cạnh đó có những không gian hàng chục chiếc ghế các loại được dàn dựng và treo một cách ngẫu hứng từ độ cao 10m. Toàn bộ ánh sáng của các đèn dowlight chiếu trực tiếp vào tổ hợp bố cục trên nền không gian tối, tạo hiệu ứng thị giác hết sức ấn tượng và độc đáo. Trưng bày sắp xếp hiện vật đạt được sự sinh động, nhịp điệu của hiện vật, dựa vào sự lặp đi lặp lại của các yếu tố trong không gian và thời gian. Sự lặp lại này không chỉ tạo nên sự thống nhất thị giác mà còn tạo nên sự chuyển động mang tính nhịp điệu trong trường thị giác người xem. Không gian của những yếu tố liên tục và nhịp độ của nhịp điệu thị giác thay đổi, tạo thành những điểm nhấn cần thiết của hệ thống hiện vật. Hiệu quả của nhịp điệu làm cho không gian thêm duyên dáng, gây tác động tâm lý tình cảm đến người xem.

24.9

 Gian trưng bày của "Established And Sons” giới thiệu sản phẩm nội thất và chiếu sáng của mình với phong cách mang đậm chất nghệ thuật sắp đặt. Không gian chiếu sáng chung được giảm tối đa cường độ chiếu sáng, nổi bật là các dây đèn led được dàn dựng nối tiếp và liên tục kết nối các không gian trưng bày đơn lẻ, tạo thành một sâu chuỗi thống nhất liên kết các sản phẩm của "Established And Sons”. Các sợi đèn led được dử dụng hết sức linh hoạt. Chúng được thả từ độ cao 5m len lỏi và đan xen quanh các hiện vật trưng bày. Từ độ cao này các cách tạo hình đèn led quấn lấy các giá, kệ, tủ, bàn, ghế trưng bày. Mỗi khu trưng bày, nhà thiết kế ý tưởng có một cách tạo hình riêng, sinh động, không lặp lại và hỗ trợ yếu tố thẩm mỹ của hiện vật. Ngoài nhiệm vụ đóng góp ý tưởng là "sợi dây liên kết, đồng nhất phong cách” cho sản phẩm của "Established And Sons”, các dây đèn led còn có tác dụng hỗ trợ chiếu sáng cho từng cụm hiện vật, tham gia hỗ trợ tạo thêm vẻ đẹp mượt mà và độc đáo cho sản phẩm của "Established And Sons”. 
Đối lập với phong cách sắp đặt lịch lãm, tao nhã của "Established And Sons”, gian hàng giới thiệu của AAAD cho thấy sự táo bạo trong lối dàn dựng tạo cảm giác bề bộn, ngổn ngang với sự góp mặt của hàng loạt các khối giấy vò. Các khối giấy vò này được tạo dựng ở khắp các không gian ven lối đi của khách tham quan. Cùng phối hợp với hiện vật trưng bày là các tủ, kệ, ghế… các khối giấy vò kết nối các hiện vật tạo thành những khu trưng bày riêng biệt. Chúng được bố trí ở các góc gian trưng bày, trên không gian trần và vách tường, vừa có tác dụng làm nền cho các hiện vật chính, vừa có tác dụng tạo hình ảnh thương hiệu đặc sắc cho không gian của AAAD. 

Với hình thức giới thiệu quảng bá sản phẩm thông qua sự góp mặt của loại hình sắp đặt, người xem như được hòa mình cuốn hút vào không gian triển lãm hiện đại. Không gian triển lãm thương mại lúc này được cấu thành bằng các hình thức tổng hợp của nhiều loại hình nghệ thuật như: sắp đặt, tạo hình, ánh sáng, âm thanh… lôi cuốn người xem trở thành yếu tố tham dự, thậm chí lôi cuốn vào cái gọi là "cuộc chơi nghệ thuật". Trong trưng bày, vấn đề quan trọng nhất là liều lượng sử dụng các kỹ xảo xung quanh hiện vật, các biện pháp trưng bày sinh động cần phải được cân nhắc kỹ lưỡng đảm bảo trong một không gian triển lãm nhất định: hiện vật chính - phụ đan xen nhau, hỗ trợ nhau đáp ứng sự cảm thụ cao nhất trong quy luật cảm thụ thị giác người xem. Những xu hướng và thành tựu của các loại hình nghệ thuật đương đại đặc biệt là nghệ thuật sắp đặt, đã ảnh hưởng trực tiếp đến công tác trưng bày và dàn dựng, đem lại cho không gian triển lãm thế giới những luồng gió mới và đột phá trong công tác trưng bày triển lãm hiện đại.

Hồ Nam

loading...


Bài được đọc nhiều nhất

Đăng ký nhận tài liệu hướng dẫn 8 bài tập modeling nâng cao bằng tiếng Việt và các hướng dẫn mới nhất của phiên bản 4R7

RSS

RECENT POSTS



SEARCH



ARCHIVE



TOPICS